İnovasyon

06 Ocak 2016

İnovasyon; yenilik yapmak anlamına gelen bir kavramdır. Son yıllarda bir rekabet aracı veya silahı olarak öne çıkmıştır. Kişi veya kuruluşlar ürün veya hizmetlerinde yenilik yaparak fark yaratabilirse, rekabet gücü kazanırlar. Yenilik yapmak iki şekilde olabilir:

Pazara yeni bir ürün veya hizmet sunmak,
Var olan ürün veya hizmete yeni özellikler katmak.

Günümüzde insanlar daha rahat, kolay ve hızlı yaşamak istemektedirler. İnovasyonun amacı da bunu sağlamaktır. İnsanların “insanca” yaşamalarına katkı yapmak, hayatı daha anlamlı, faydalı ve mutlu kılmaktır.

İnovasyonun gerekleri şöyle sıralanabilir:

Farklı düşünmek. Bu, inovasyonun temelidir. Yenilik yapmak isteyen kişi veya kuruluşlar, rakiplerinden farklı  bir bakış açısına sahip olmalıdır. Bakış açısının farklı olması yanında geniş olması da önemlidir.

Hayal gücü. Bazı yenilikler hayal etmekle başlar. İnsanoğlunun yaptığı yeniliklerin temelinde hayal gücünün etkisi tartışılmaz.

Yaratıcılık gücü. Her insanın yaratıcılık gücü vardır. Bu gücün ortaya çıkarılması ve kullanılması, bir çok yeniliğin yolunu açar.

Geleceği görmek. Gelecekte insanların nelere ihtiyaç duyacağını öngörmek. Buna “ileri görüş” veya “öngörüş”  (vizyon) denir.

Eski köye yeni adet getirmek. Kültürümüzde bunun iyi bir şey olmadığı vurgulanır; ama yenilik yapmak kurallar, kalıplar veya kültürel değerler (adetler, gelenekler) dışına çıkmadan başarılamaz. Artık eski köye yeni adet getirilmelidir. İnovasyon için bu şarttır.

Böyle gelmiş, ama böyle gitmesin. İnovasyonun amacı geleceğin dünyasının bugünden farklı olmasını sağlamaktır. Değişim, hayatın ve doğanın özünde vardır. İnovasyon yapmak, insanların yaşam ve iş yapma tarzını değiştirmek demektir.

İyileştirme ve İnovasyon

İnovasyon (yenilik) yapmak ile iyileştirme yapmak arasında fark vardır. İnovasyon olmayan bir şeyi ortaya koymak, yani buluş yapmak demektir. İyileştirme ise var olan bir ürün veya hizmeti daha iyi, daha kaliteli yapmak veya sunmak anlamındadır. Var olan bir ürün veya hizmeti iyileştirerek rekabette öne geçmek olanaklıdır ama rekabet gücünü korumak için yeni ürün ve hizmetler yaratmak da gerekir. Çünkü ürün veya hizmet iyileştirilse bile, zamanla değişen müşteri beklentileri karşısında yetersiz kalır. O nedenle sadece iyileştirme veya yenilik yapmak yerine; her ikisi eşzamanlı olarak birlikte yapılmalıdır. İyileştirme inovasyona, inovasyon da iyileştirmeye engel olmamalıdır veya biri diğerine tercih edilmemelidir. Şirketler bir yandan yenilik yaparken, öte yandan var olan ürün veya hizmetlerini iyileştirmelidir. Gerçek rekabet gücü bu şekilde elde edilir.

Yukarıda görüldüğü gibi belli bir ürün veya hizmet için iyileştirme yapılacağı zaman tüm ilgi ve dikkat o ürün veya hizmet üzerinde toplanır. Buna “birleşik düşünce” denir. Herkes ürün veya hizmete odaklanır ve şu sorunun yanıtını arar: Daha iyisini nasıl yapabiliriz? Bu, ürün veya hizmetin kalite düzeyini yükseltmek, var olan özelliklerini iyileştirmek demektir. İyileştirme yavaş yavaş, kısa adımlar ile ama sürekli yapılan bir çalışmadır. Japonlar, iyileştirme konusunda oldukça başarılı örnekler vermişlerdir.

İnovasyon (yenilik yapmak) ise var olan ürün veya hizmetin dışına çıkarak tamamen yeni (daha önce yapılmayan, pazarda eşi veya benzeri olmayan) bir ürün veya hizmet yaratmak demektir. İnovasyon “ayrışık düşünce”yi gerektirir. Soru şudur: Var olan ürün veya hizmetlerin dışında (onlardan başka) hangi ürün veya hizmetleri sunabiliriz? Hayal gücü ve yaratıcılık çok önemlidir. İnovasyon bir defada uzun bir adım atmak (atılım/sıçrama yapmak) demektir.

İnovasyonun Özellikleri

İnovasyonun üç temel özelliği vardır:

  • Fayda. Yeniliğin insanlara fayda sağlaması.
  • Ekonomik değer. Yeniliğin “para” etmesi, yani insanların bunun için para ödemeye hazır olması.
  • Ticari kazanç. Yeniliğin, yeniliği yapan kişi veya kuruluşa para kazandırması.

İnsanlara fayda sağlamayan, ekonomik değeri olmayan ve para kazandırmayan farklılıklar; inovasyon sayılmadığı gibi hiçbir anlamı da yoktur. Bu bağlamda inovasyon yaparken insanların ihtiyaç ve beklentilerinden yola çıkmak gerekir. Yenilik insanların bazı ihtiyaç ve beklentilerini karşılamalı ki onlara faydalı olabilsin.

Fayda varsa, ekonomik değer de vardır. Çünkü insanlara faydalı olan şeyler değerlidir ve fayda arttıkça değer de artar. Değerli şeyler “para eder”. Ekonomik değeri olan şeyler satılabilir ve karşılığında para (ticari kazanç) kazanılabilir.

İnovasyon için Ar-Ge çalışmalarına önem vermek ve bunun için kaynak ayırmak gerekir. Birçok üretici şirket kendi bünyelerinde ar-ge merkezleri kurmuştur. Bu merkezlerde geliştirilen yeni ürünler, pazardaki rakip ürünler karşısında rekabetçi özellikleri ile öne çıkarlar. Özellikle iletişim, bilişim ve elektronik sektörlerindeki inovasyon örnekleri hayranlık vericidir. Öyle ki bazıları “yok artık” dedirtecek cinstendir. Gelecekte yapılabilecek en büyük inovasyon örneklerinden biri, “kablosuz teknoloji” ve bazı cihazların şarj sorununun çözülmesi olacaktır. Masaüstü bilgisayar, fax, yazıcı, tarayıcı vb. gibi cihazların birbirine kablosuz bağlanabilmesi; şarj aletinin tarih olması; hayatı daha da kolaylaştıracaktır.

Daha kolay ve rahat yaşamanın sağlık açısından doğuracağı sonuçlar tartışılabilir. Her şey elimizin altında, çaba göstermeden kolayca ulaşacağımız konumda olursa; yerimizden kalkmadan teknolojik inovasyonlar sayesinde birçok şeyi çözebilirsek; bunun sağlığımız için iyi olmadığını bilmeliyiz. Sağlıklı olmanın bedensel etkinlik (action) de gerektirdiği unutulmamalıdır.

YAZI HAKKINDA YORUMLAR
TİMDER Kurucu Üyesidir.