İşletmelerin Görünmeyen Tehlikesi: Egosantrik Yöneticiler

Kimdir egosantrik birey? Egosantrik birey, kendisini olayların ve ilişkilerin merkezinde gören, genellikle başkalarının düşünce ve duygularını dikkate almayan, empati kurmakta zorlanan kişidir.

Bu bireylerin temel özellikleri, kendi bakış açılarını ve ihtiyaçlarını ön planda tutarak çevresindeki insanların hislerini ve ihtiyaçlarını görmezden gelme eğiliminde olmalarıdır. Egosantriklik, bireyin çevresiyle kurduğu ilişkilerde baskın bir şekilde “ben” odaklı olmasına yol açar. Eleştirilere karşı oldukça hassastırlar ve hatalarını kabul etmekte zorlanırlar. Bu durum, kişisel ve profesyonel ilişkilerde sorunlara yol açabilir. Çevreden sürekli olarak dikkat ve onay beklerler. Başarılarının fark edilmesini ve övülmesini isterler, ancak başkalarının başarılarını takdir etme konusunda isteksiz olabilirler. Hata yaptıklarında veya yanlış karar aldıklarında sorumluluğu üstlenmek yerine, başkalarını suçlama eğiliminde olabilirler.

Bir işletmenin başarısı, liderlerin ve çalışanların tutumları, davranışları ve yönetim anlayışlarıyla doğrudan ilişkilidir. Egosantrik yöneticiler, kısa vadede dikkat çekici performans gösterebilir ve bu durum işletmenin üst yönetimini tatmin edebilir. Ancak, vizyon sahibi işletme sahipleri veya yönetim kurulları bu tür bireylerin kısa vadeli başarılarına kapılıp uzun vadeli tehditleri göz ardı etmemelidir. Çünkü egosantrik yöneticiler, uzun vadede işletmenin sürdürülebilirliğini tehlikeye atarak kurumsal çöküşün zeminini hazırlarlar.

Sadece işletmenin elde ettiği sonuçlara odaklanarak performans değerlendirmesi yapmak büyük bir hata olabilir. Bu, “kaynamakta olan suda yüzen bir kurbağa” misali, rehavet içinde bir sona doğru ilerlemek anlamına gelir. Örneğin, işletmenizin karlılık hedeflerinde başarı sağlanmış olabilir. Ancak, bu başarı sağlanırken organizasyonunuzda ne tür kayıplar yaşandığını da sorgulamalısınız. Karlılık artmış olabilir ancak bu süreçte çalışan motivasyonunuz, iş birliği kültürünüz ve organizasyon yapınız zarar görmüş olabilir.

Egosantrik bireyler ekip ruhunu zayıflatırlar. Oluşturdukları güvensizlik atmosferi çalışma ortamında toksik bir atmosfer yaratır. Gereksiz bir rekabete girişen bu kişiler ekip ruhunu zayıflatırlar. Motivasyonun düşmesi ile önce verimlilik kaybolur, sonrasında yetenekli çalışanlar işletmenizden ayrılır.

Egosantrik yöneticiler, genellikle büyük ve gösterişli kararlar alarak kendilerini öne çıkarmaya çalışır. Bu tür kararlar, maliyetli projelere girişmek veya gereksiz riskler almak gibi işletmenin finansal yapısını zayıflatacak sonuçlar doğurabilir. Gösteriş uğruna alınan sağlıksız kararlar, işletmenizde “iş üreten ancak kâr üretemeyen” bir yapının oluşmasına neden olabilir. Bu tür davranışlar, organizasyonun sürdürülebilirliğini sorgulanır hale getirir.

Unutulmamalıdır ki, yalnızca “ne derler?” veya “desinler için” yapılan her girişimin ağır bir maliyeti olacaktır. Egosantrik bireylerde bu tür karar davranışlarını sıklıkla görmek mümkündür.

Egosantrik yöneticiler, işletme içindeki açık iletişim ve geri bildirim mekanizmalarını etkisiz hale getirir. Eleştiriye kapalı olmaları ve hatalarını kabul etmemeleri, organizasyonun yenilikçi olma kapasitesini düşürür. Bu durum, işletmenin piyasa koşullarına uyum sağlama yeteneğini zayıflatarak müşteri ve itibar kaybına yol açar. Sonunda ise işletme büyük bir çöküşe sürüklenebilir.

Ne yapacaksınız?
Egosantrik bireylerin değişmesi kolay değildir, çünkü bu davranışlar genellikle çocukluk deneyimlerinden ve kişilik özelliklerinden kaynaklanır. Ancak, istekli bireyler, farkındalık geliştirdikçe ve destek aldıkça, daha yapıcı ve dengeli ilişkiler kurmayı öğrenebilirler. Bu süreç sabır, istikrar ve çevrenin desteğiyle mümkün hale gelir.

Eğer egosantrik özellikler taşıyan bir yöneticinize destek olmayı düşünüyorsanız, özellikle bilişsel davranışçı terapi, bu bireylerin düşünce kalıplarını fark etmelerine ve değiştirmelerine yardımcı olabilir. Bir başka yol ise profesyonel koçluk veya mentorluk desteği sağlamaktır. Profesyonel bir liderlik koçu veya mentor, bu bireylerin iş ve ilişki dinamiklerinde daha yapıcı davranışlar geliştirmelerine yardımcı olabilir. Bunların dışında, bu bireyleri yönetici pozisyonlarından uzak tutmak işletmenizin geleceği açısından daha hayırlı olacaktır.